De Standaard: Serviërs in Kosovo gaan onafhankelijkheid uitroepen

De Servische minderheid in het noorden van Kosovo wil begin juni haar onafhankelijkheid uitroepen. De na de etnische zuiveringen van het vorige decennium nog resterende vier Servische gemeentes zullen dan een eigen parlement in het leven roepen, zo kondigde maandag de Servische leider Marko Jaksic aan in een gesprek met het Servische agentschap Beta.
De uiteindelijke bedoeling is dat het afgescheiden Servische gedeelte in Noord-Kosovo zich als autonome provincie aansluit bij het aanpalende “vaderland” Servië.
De geplande verklaring is volgens Jaksic het antwoord van de Serviërs in Kosovo op het door de EU bereikte akkoord tussen Belgrado en Pristina over “normalisering” van de betrekkingen tussen Servië en de vooral door etnische Albanezen bewoonde, voormalige autonome Servische provincie Kosovo. Een akkoord over de “kwestie-Kosovo” geldt als een conditio sine qua non voor eventuele Servische toetreding tot de EU. Nochtans wordt de onafhankelijkheid van Kosovo niet door alle 27 EU-landen erkend. Spanje, bijvoorbeeld, is als de dood voor een precedent dat Baskische of Catalaanse afscheiding mogelijk maakt.
In het al dan niet steunen van separatistische tendensen in ex-Joegoslavië worden telkens twee principes tegen elkaar uitgespeeld: de “territoriale integriteit” en het “recht op zelfbeschikking”. Zo wordt het eerste principe gehanteerd op de Republika Srpska binnen Bosnië en Herzegovina te houden en Kosovska Mitrovica binnen Kosovo, terwijl het tweede principe werd aangehaald voor de afscheiding van, onder andere, Kosovo en Montenegro.

Bron: De Standaard

Balkan: 20 jaar later

In april is het precies twintig jaar geleden dat de oorlog in Bosnië-Herzegovina begon. Niet minder dan drieënhalf jaar lang duurden de vijandelijkheden, met als trieste dieptepunten de belegering van Sarajevo en het bloedbad in Srebrenica. Het geweld kostte het leven aan naar schatting 100.000 mensen. Stefan Blommaert, die 20 jaar geleden verslag uitbracht over de oorlog, keert nu terug naar de Balkan om na te gaan hoe de situatie er vandaag is. Het resultaat zien we in een reeks in het Journaal en een reportage in Terzake op het Belgische kanaal VRT. 

Na de eerdere strijd in Slovenië en Kroatië werd met de oorlog in Bosnië-Herzogovina een definitief punt gezet achter Joegoslavië. Dat land had na de Tweede Wereldoorlog een bijzonder aanzien gekregen op het internationale toneel. Communistisch, maar met een min of meer menselijk gelaat.
In 1995 maakte het Verdrag van Dayton een einde aan de oorlog in Bosnië, maar de federale staatsstructuur die door het Verdrag werd opgelegd bleek te haperen. De vroegere strijdende partijen (Bosnische moslims, Kroaten en Serviërs) werken elkaar vaak meer tegen dan dat ze samenwerken. De lange regeringsformatie vorig jaar – ruim 400 dagen, net te kort om het Belgisch record te breken – is daar een recent voorbeeld van.

De Balkan - 20 jaar na de oorlog: Van 2 tot 6 april in Het Journaal
Stefan Blommaert trok voor Het Journaal naar vier van de zeven landen die ontstonden uit het puin van Joegoslavië: Bosnië-Herzegovina, Servië, het in 2008 onafhankelijk geworden Kosovo, en Slovenië. Hij portretteert er in totaal tien mensen, uit diverse etnische bevolkingsgroepen, beroepen en leeftijden. Van een muziekleraar en een landbouwer, over een houtskoolmaker en een hiphopdanseres, tot een fotografe en een kaasproducent. Op die manier wordt een gevarieerd beeld geschetst van de mentaliteit, de problemen en verwachtingen van de mensen die op de Balkan wonen. En ook: wat denken ze over de Europese Unie, waar alle ex-Joegoslavische landen uiteindelijk deel van zullen uitmaken. We zien het in vijf reportages vanaf maandag 2 april.

20 jaar geleden begon oorlog in Bosnië-Herzegovina
Nog altijd spanning in het politieke leven in Bosnië
20 jaar na Bosnische oorlog: 40% werkloosheid
Servië blijft politiek en economisch verscheurd
Helft actieve bevolking werkloos in Kosovo
Slovenië: na de oorlog heel snel gemoderniseerd

De Balkan - 20 jaar na de oorlog: Van 2 tot 6 april in Het Journaal
Stefan Blommaert trok voor Het Journaal naar vier van de zeven landen die ontstonden uit het puin van Joegoslavië: Bosnië-Herzegovina, Servië, het in 2008 onafhankelijk geworden Kosovo, en Slovenië. Hij portretteert er in totaal tien mensen, uit diverse etnische bevolkingsgroepen, beroepen en leeftijden. Van een muziekleraar en een landbouwer, over een houtskoolmaker en een hiphopdanseres, tot een fotografe en een kaasproducent. Op die manier wordt een gevarieerd beeld geschetst van de mentaliteit, de problemen en verwachtingen van de mensen die op de Balkan wonen. En ook: wat denken ze over de Europese Unie, waar alle ex-Joegoslavische landen uiteindelijk deel van zullen uitmaken. We zien het in vijf reportages vanaf maandag 2 april.

Is Al Jazeera een voorbeeld voor de hele Balkan?

Bron: www.vrt.be

Spanningen in het noorden van Kosovo

In het noorden van Kosovo lopen de spanningen tussen Serviërs en Kosovaren sinds vorige week weer hoog op. Naar verluidt heeft de Navo beslist om zevenhonderd extra soldaten te sturen. Op dit moment bestaat de KFOR missie uit een 6000-tal manschappen.
De spanningen liepen op toen de Kosovaarse speciale politie grensposten met Servië probeerde over te nemen. Kosovo wil de import van Servische goederen verbieden omdat Servië weigert douanestempels van Kosovo te accepteren. De Servische minderheid in Kosovo overtrad dat verbod. De Serven blokkeerden de wegen met stenen, trucks en houten palen om de politie weg te houden van de grensovergangen. Bij de gevechten werd een agent geraakt door een granaat. De Navo werd gedwongen in te grijpen om een verdere escalatie van het geweld te voorkomen.

De Volkskrant bericht verder dat de rellen, volgens Tadic, door Prishtina werden uitgedacht:

'Ik sluit niet uit dat de onlusten in Kosovo in Pristina zijn uitgedacht om uiteindelijk de situatie in Noord-Kosovo definitief te kunnen wijzigen. Het douanekantoor bij Jarinje is in brand gestoken door criminele groepen uit Kosovo. Deze hebben niet alleen nauwe banden met Serviërs, maar ook met het Albanese establishment in Pristina', aldus de Servische president Boris Tadic in een interview met omroep B92 in Belgrado.

Als reactie hebben de Serviërs wegblokkades opgetrokken waardoor een konvooi van de Navo afgesneden werd van zijn basis.

Veertig procent van de Serviërs vindt Mladic een held

De persoon die Ratko Mladić voor 10 miljoen dollar verraden heeft behoort tot de zeven procent van de Servische burgers die daartoe bereid was. Dat schrijft B92, een liberale omroep uit Belgrado, op haar website.

Daarmee haalt de redactie, die zelf een bron van verzet was tijdens de oorlogen in voormalig Joegoslavië, een tien dagen oude peiling aan van de Nationale Raad voor Samenwerking met het Joegoslaviëtribunaal.

Het is overigens niet bekend of Mladić’ arrestatie daadwerkelijk te danken is aan een tipgever. Maar de peiling verklaart misschien wel waarom het zo lang heeft geduurd voordat de oorlogsmisdadiger gepakt werd. Hoewel 34 procent achter de arrestatie stond, peinsde 51 procent er niet over om daarin een rol te spelen als die gelegenheid zich voor had gedaan. 40 procent beschouwt Mladić als een held, aldus het agentschap. En 53 procent acht het Joegoslaviëtribunaal niet objectief.

‘Tribunaal illegaal en anti-Servisch’

Vergeleken met de rest van Europa een nogal afwijkende publieke opinie. Toch, zo bleek uit een peiling van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), zijn de Serviërs sinds december 2009 wat gematigder geworden. Slechts 25 procent steunde toen een arrestatie. Zeventig procent zette het tribunaal weg als “illegaal” en “anti-Servisch”. Woorden die we kennen van oud-president Milosevic. Gevraagd naar de aanklacht tegen Mladić, kon 30 procent “geen enkel misdrijf” noemen. 56 procent meende dat Mladić volledige onschuldig is.

Media zwijgen

Vojin Dimitrijevic, hoogleraar recht en directeur van het Centrum voor Mensenrechten in Belgrado, houdt de Servische media deels verantwoordelijk voor de wijze waarop Serviërs omgaan met hun oorlogsverleden. “Toen Radovan Karadzic gearresteerd werd richtten journalisten zich voornamelijk op de bizarre details rondom zijn arrestatie, zoals zijn nieuwe identiteit als beoefenaar van de alternatieve geneeskunde”, zei hij tegen IWPR, een journalistencollectief voor oorlogsverslaggeving. “Berichtgeving over de redenen van de arrestatie waren schaars.”

Leugens en bedrog

Maar ook het onderwijs is verantwoordelijk, meent de Servische socioloog Janja Bec Neumann. In geschiedenisboeken wordt ontkent dat Servië misdaden heeft gepleegd tegen etnische groeperingen. Niet alleen in de Balkanoorlogen, maar ook gedurende de Tweede Wereldoorlog. “Er heerst een staat van ontkenning. Het is hier nog steeds onmogelijk om te praten over Srebrenica”, zei ze tegen Radio Free Europe. “Alles wordt onder het tapijt geveegd, en alles gebeurt in overeenstemming met drie dominante pijlers: het is een cultuur van leugens, bedrog en angst.”

President: ‘Reputatie niet langer aangetast’

Dit alles staat overigens in stil contrast met de reactie van de Servische president Tadić op de arrestatie. “Een moeilijke periode uit onze geschiedenis is voorbij. De reputatie van Servië is niet langer aangetast”, verklaarde hij op een persconferentie vandaag. “Het is goed voor Servië dat dit hoofdstuk nu is afgesloten.”

bron: www.nrc.nl

lees ook: Een held pak je niet op

UNMIK gaat meer politieke rol spelen

De United Nations Interim Administration Mission in Kosovo (UNMIK) gaat vanaf nu een meer politieke rol spelen. Dit heeft het hoofd van de missie, Lamberto Zannier, meegedeeld in een interview voor BBC.

“The UN played a very important role and when you look around you can see functioning institutions, you can see the police which has the largest acceptability from the population of the Balkan region.”

UNMIK gaat vooral proberen te bemiddelen in de geschillen tussen Belgrado en Pristina. Servië erkent Kosovo's onafhankelijkheid nog steeds niet erkend en blijft erbij nooit haar 'zuidelijke provincie' te willen opgeven.

Servië goed op weg

Sonja Licht, the president of the Belgrade Fund for Political Excellence wrote today a nice comment on the historical changes Serbia has undergone the past few months.

The European Union countries have signed a Stabilisation and Association Agreement with Serbia, an unambiguously pro-European coalition led by President Boris Tadić has won the election and put in place a forward-looking government, and the former Bosnian Serb nationalist leader Radovan Karadzić was extradited to the UN war-crimes tribunal in The Hague.

Yet, there are still many widespread prejudices about Serbia in the international media and public opinion. The two most well known are that the majority of Serbs continue to harbour essentially nationalist and anti-European views, and that the Serbian state's co-operation with the International Criminal Tribunal for Former Yugoslavia (ICTY) is reluctant and incomplete.

The extradition of Karadzić is an appropriate backdrop against which to address both of these prejudices. Beliefs about irreducible nationalism of the Serbian people are rooted in the memories of the Balkan wars and often enhanced by mental inertia and outdated thinking on the part of some international observers and analysts. They overlook the fact that in two presidential elections, in 2004 and 2008, the democratic pro-European candidate Boris Tadić won against the ultra-nationalist candidate Tomislav Nikolić from the Serbian Radical Party. They also ignore the fact that the Serbian Radical Party has been continuously out of power since Slobodan Milosević was overthrown in October 2000.

When other parties, formerly belonging to the democratic pro-European political block, decided to join the Radicals during the parliamentary and local elections in May 2008, they all lost. By any conceivable measure, the politics of nationalism and isolation are a losing ticket in Serbia today. The real winner of these elections has been the pro-European coalition, led by Mr Tadic.

This victory was particularly remarkable when you consider that less than three months after Kosovo declared independence from Serbia this coalition named the "List for European Serbia" received 10 percent more votes than the Serbian Radical Party. За европску Србију is a coalition of Demokratska stranka, G17 Plus (liberal-conservative), Srpski pokret obnove (liberal-conservative), Liga socijaldemokrata Vojvodine (centre-left) and Sandžačka demokratska partija. One has to keep in mind that Kosovo is understood by the majority of Serbs as the cradle of the Serbian nation and its history. There is no doubt that the formal separation of Kosovo from Serbia (it has been under international rule from June 1999) and the recognition of this new state by the US and the majority of the European Union member states remain a genuine trauma for the Serbian people. Yet they have made a principled choice to stick to the European path in the most difficult of circumstances. It was a significant test, and Serbia passed. On 11 May not only the parliament and the government of Serbia changed, but the entire political map of the country did. The Serbian Radical Party used to be the single strongest party in at least two-third of municipalities across the country. Now, it is the "List for European Serbia." Defeated at the ballot box, the Radicals are also broken following their post-election split and the decision of one of their most influential leaders to form a new pro-European party.

Serbian politics are being permanently realigned around the democratic and European vision of President Tadic. If one tries to understand how important this change might be for the future of the country and the entire Balkan region, one should also pay attention to the fact that 70 percent of the Serbian population steadily supports the perspective of joining the European Union, according to successive opinion polls.

It is important to stress that the protest meeting against the arrest and extradition of Karadzic did not gather more than 15,000 participants out of a population of more than 10 million. This was many fewer that international observers had been expecting and only a fraction of those who would have turned out a few years ago.

Why is it that the Serbian people have made such a strong choice in favour of Europe and democracy? Why is it that even those opposed to the extradition of war-crime indictees did not take to the streets after Karadzić was sent to The Hague?

The answer - according Sonja Licht - is that the majority of citizens have rejected the backward looking politics of nationalism and made a genuine commitment to a different kind of future based on European values. In doing so, they have proved to be more mature and politically responsible than a great part of their political class.

Nieuwsberichten die deze week mijn aandacht trokken...

Kroatië mag binnenkort waarschijnlijk tot de Europese Unie toetreden... Voor Servië, Bosnië-Herzegovina en Macedonië zal het echter nog iets langer duren...

Croatia could conclude accession negotiations with the EU by the end of next year, if it fulfills the remaining conditions, while Serbia could become an official EU candidate, according to a draft report on the western Balkan countries' progress towards the EU that the European Commission will present next week. In a report on the western Balkan countries' progress towards the EU that the European Commission will present next week, Brussels will reiterate a warning it expressed earlier about Bosnia and Herzegovina's political instability and the lack of reform in the country.

De Economist belicht in het artikel "Who's next?" de (instabiele) economie van Oost-Europa.

The economies of eastern Europe face stormy times, even if Western banks hold their nerve. The political fallout may be even worse