Balkan: 20 jaar later

In april is het precies twintig jaar geleden dat de oorlog in Bosnië-Herzegovina begon. Niet minder dan drieënhalf jaar lang duurden de vijandelijkheden, met als trieste dieptepunten de belegering van Sarajevo en het bloedbad in Srebrenica. Het geweld kostte het leven aan naar schatting 100.000 mensen. Stefan Blommaert, die 20 jaar geleden verslag uitbracht over de oorlog, keert nu terug naar de Balkan om na te gaan hoe de situatie er vandaag is. Het resultaat zien we in een reeks in het Journaal en een reportage in Terzake op het Belgische kanaal VRT. 

Na de eerdere strijd in Slovenië en Kroatië werd met de oorlog in Bosnië-Herzogovina een definitief punt gezet achter Joegoslavië. Dat land had na de Tweede Wereldoorlog een bijzonder aanzien gekregen op het internationale toneel. Communistisch, maar met een min of meer menselijk gelaat.
In 1995 maakte het Verdrag van Dayton een einde aan de oorlog in Bosnië, maar de federale staatsstructuur die door het Verdrag werd opgelegd bleek te haperen. De vroegere strijdende partijen (Bosnische moslims, Kroaten en Serviërs) werken elkaar vaak meer tegen dan dat ze samenwerken. De lange regeringsformatie vorig jaar – ruim 400 dagen, net te kort om het Belgisch record te breken – is daar een recent voorbeeld van.

De Balkan - 20 jaar na de oorlog: Van 2 tot 6 april in Het Journaal
Stefan Blommaert trok voor Het Journaal naar vier van de zeven landen die ontstonden uit het puin van Joegoslavië: Bosnië-Herzegovina, Servië, het in 2008 onafhankelijk geworden Kosovo, en Slovenië. Hij portretteert er in totaal tien mensen, uit diverse etnische bevolkingsgroepen, beroepen en leeftijden. Van een muziekleraar en een landbouwer, over een houtskoolmaker en een hiphopdanseres, tot een fotografe en een kaasproducent. Op die manier wordt een gevarieerd beeld geschetst van de mentaliteit, de problemen en verwachtingen van de mensen die op de Balkan wonen. En ook: wat denken ze over de Europese Unie, waar alle ex-Joegoslavische landen uiteindelijk deel van zullen uitmaken. We zien het in vijf reportages vanaf maandag 2 april.

20 jaar geleden begon oorlog in Bosnië-Herzegovina
Nog altijd spanning in het politieke leven in Bosnië
20 jaar na Bosnische oorlog: 40% werkloosheid
Servië blijft politiek en economisch verscheurd
Helft actieve bevolking werkloos in Kosovo
Slovenië: na de oorlog heel snel gemoderniseerd

De Balkan - 20 jaar na de oorlog: Van 2 tot 6 april in Het Journaal
Stefan Blommaert trok voor Het Journaal naar vier van de zeven landen die ontstonden uit het puin van Joegoslavië: Bosnië-Herzegovina, Servië, het in 2008 onafhankelijk geworden Kosovo, en Slovenië. Hij portretteert er in totaal tien mensen, uit diverse etnische bevolkingsgroepen, beroepen en leeftijden. Van een muziekleraar en een landbouwer, over een houtskoolmaker en een hiphopdanseres, tot een fotografe en een kaasproducent. Op die manier wordt een gevarieerd beeld geschetst van de mentaliteit, de problemen en verwachtingen van de mensen die op de Balkan wonen. En ook: wat denken ze over de Europese Unie, waar alle ex-Joegoslavische landen uiteindelijk deel van zullen uitmaken. We zien het in vijf reportages vanaf maandag 2 april.

Is Al Jazeera een voorbeeld voor de hele Balkan?

Bron: www.vrt.be

Bezwaren Slovenië over toetreding Kroatië

De Sloveense premier Borut Pahor heeft gisteren aangekondigd dat hij zijn veto zal uitspreken tegen de opening van zeven nieuwe hoofdstukken in de toetredingsonderhandelingen van Kroatië met de EU. Pahor betwist het tracé van de grens tussen Slovenië en Kroatië zoals die wordt beschreven in documenten die Zagreb heeft ingediend in het kader van de onderhandelingen. Het grensgeschil loopt al sinds de landen zich onafhankelijk hebben verklaard in 1991.

De Kroatische premier Ivo Sanader gaat ervan uit dat Slovenië op haar beslissing zal terugkomen.

"If this doesn't happen, the Slovene government will show exclusivism that is not in line with the principles of good neighbourly ties, solidarity and unity," [...] "blocking of 10 chapters . . . is a move without precedent in the history of the (EU) accession talks."

"Croatia isn't and won't be ready nor will it ever accept blackmail and exclusivism, which have no place in the EU... We won't buy our membership of the EU with territory. This is our firm position and our friends in Slovenia must know this."

De nieuwe regering van Slovenië

		Borut Pahor Predsednik vlade
		dr. Franc Križanič Minister za finance			Katarina Kresal Ministrica za notranje zadeve
		Samuel Žbogar Minister za zunanje zadeve			Aleš Zalar Minister za pravosodje
		dr. Ljubica Jelušič Ministrica za obrambo			dr. Ivan Svetlik Minister za delo, družino in socialne zadeve
		dr. Matej Lahovnik Minister za gospodarstvo			dr. Milan Pogačnik Minister za kmetijstvo, gozdarstvo in prehrano
		Majda Širca Ministrica za kulturo			Karl Viktor Erjavec Minister za okolje in prostor
		dr. Patrick Vlačič Minister za promet			dr. Igor Lukšič Minister za šolstvo in šport
		Borut Miklavčič Minister za zdravje			Irma Krebs-Pavlinič Ministrica za javno upravo
		Gregor Golobič Minister za visoko šolstvo, znanost in tehnologijo			mag. Zlata Ploštajner Ministrica brez resorja, pristojna za področje lokalne samouprave in regionalne politike
		dr. Boštjan Žekš Minister brez resorja, pristojen za Slovence v zamejstvu in po svetu			dr. Mitja Gaspari Minister brez resorja, odgovoren za razvoj in evropske zadeve

Nieuwe regering in Slovenië

Meer en meer begint de samenstelling van de nieuwe regering duidelijk te worden. Er zou een coalitie gevormd worden met de Sociaal-Democraten (SD), Zares en de Democratische Partij van Gepensioneerden in Slovenië (DeSUS). Een regering waarin maar liefst 5 vrouwen zullen zetelen, wat natuurlijk de nodige commentaar heeft uitgelokt. Zo onder meer van Milan Balažic, politiek analist:

Pet žensk v vladi nakazuje pravo smer, to je najbolj ženska vlada doslej. Ker bo izvoljena v kriznem času, bo pomembno, da bo znala pod vodstvom predsednika vlade tudi politično odločati.

Maar ook de andere aangestelde ministers roepen vragen op. Zo is er bijvoorbeeld de volledig onbekende Zlata Ploštajner die de post van Minister zonder portefeuille voor lokaal zelfbestuur zal innemen. Verder is er de ietwat verrassende beslissing om Samuel Žbogar aan te stellen als Minister van Buitenlandse Zaken die bekend staat als een ware pro-Amerikaan.

Voorlopig ziet de regering er als volgt uit:

Eerste minister: Borut Pahor (SD) Minister za finance: Franci Križanič (SDS) Minister za notranje zadeve: Katarina Kresal (LDS) Minister za zunanje zadeve: Samuel Žbogar Minister za obrambo: Ljubica Jelušič (SD) Minister za delo, družino in socialne zadeve: Ivan Svetlik Minister za gospodarstvo: Matej Lahovnik (ZARES) Minister za kmetijstvo, gozdarstvo in prehrano Minister za kulturo: Majda Širca (ZARES) Minister za okolje in prostor: Karl Erjavec (DeSUS) Minister za promet: Patrick Vlačič (SD) Minister za šolstvo in šport: Igor Lukšič (SD) Minister za visoko šolstvo, znanost in tehnologijo: Gregor Golobič (ZARES) Minister za zdravje: Borut Miklavčič (SD) Minister za javno upravo: Irma Pavlinič Krebs (ZARES) Minister za pravosodje: Aleš Zalar (LDS) Minister brez listnice za Slovence v zamejstvu in po svetu: Boštjan Žekš Minister brez listnice za razvoj in evropske zadeve: Mitja Gaspari (SD)

Jaka Terpinc, de redacteur van de Slovenia Times gaf in zijn "Word from the Editor" alvast de volgende commentaar over de centrum-linkse nieuwe regering:

There are roughly two kinds of communists: the reformed and the converted. After the September election, the reformed ones inhabit the now victorious Social Democrats (SD), while the converted ones most likely populate the Slovenian Democratic Party (SDS) that was kicked out of government by the voters. Both parties also host a share of civilians, i.e. non-ex-communists. The SD wants to be in line with modern European social democracy. The latter expounds similar ideas of equal opportunities spirited with more of national pride and respect for holy tradition. What makes the non-social democratic ex-communists really different is their constant need to prove they have undergone purification from the devilish past. They do it by actively reminding people how much the country suffered under Tito and most importantly, carefully watch over possible remaining communist threats, malicious connections, and imagine all sorts of catchy names for conspiracies. The popular expressions are udbo-mafia (UDBA, the Yugoslav intelligence agency styled on the Soviet KGB, that supposedly still lurks behind every corner), forces from the background (a mysterious, ghastly communist conspiracy, sponsored by wealthy tycoons, whose puppet is the future prime minister Borut Pahor) or Kučan’s clan (Milan Kučan, the last Chairman of the League of Communists of Slovenia and the first democratically elected president of Slovenia, serving two terms in the 1990s, who is supposedly the top man of this conspiracy, the Saruman of Slovenian communism).